Chính quyền Trump bắt đầu hoàn trả thuế – Những điều cần biếtTime
Tác giả: Rebecca Schneid
Trúc Lam biên dịch
21-4-2026
Tiengdan
Lời người dịch: Quyết định của Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ buộc chính quyền của ông Trump phải trả lại 166 tỷ Mỹ kim tiền thuế cho các doanh nghiệp là một cú “lật mặt” đầy chua chát đối với chính những điều mà ông ta từng lặp đi lặp lại trong nhiều năm qua. Ông Trump luôn khẳng định rằng, chuyện ông đánh thuế (tariffs) là đánh vào hàng hóa Trung Quốc và các nước khác và sẽ do “người nước ngoài trả”, nhưng thực tế nền kinh tế chưa bao giờ vận hành như vậy.
Thuế nhập khẩu, về bản chất được các công ty Mỹ trả khi họ đưa hàng hóa vào thị trường nội địa. Chi phí này sau đó được doanh nghiệp chuyển sang người tiêu dùng qua việc bán ra với giá cao hơn. Nói cách khác, chính doanh nghiệp và người dân Mỹ mới là người gánh chịu phần lớn gánh nặng thuế quan, chứ không phải Trung Quốc hay bất kỳ nước nào khác.
Việc phải hoàn trả 166 tỷ USD không chỉ là một thất bại về chính sách, mà còn là sự thừa nhận rằng, lập luận ban đầu của ông Trump là sai. Để rồi cuối cùng những người phải trả giá cho sự lừa đối đó vẫn là nền kinh tế Mỹ, từ doanh nghiệp đến mỗi người tiêu dùng trong chúng ta. Kính mời bạn đọc tham khảo bài dịch sau đây từ tạp chí Time.
***
Chính quyền Trump chuẩn bị hoàn trả 166 tỷ Mỹ kim tiền thuế trong tuần này, sau phán quyết của Tối cao Pháp viện hồi tháng 2, tuyên bố rằng chính sách này là vi hiến.
Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) là đơn vị đang quản lý quy trình hoàn thuế, đã ra mắt một cổng thông tin trực tuyến để các doanh nghiệp nộp đơn vào sáng thứ Hai; dự kiến quá trình hoàn thuế sẽ kéo dài từ hai đến ba tháng.
Khoản hoàn thuế này có thể trở thành một nguồn thu bất ngờ đối với các doanh nghiệp nhỏ—những đơn vị đã phải gánh chịu những tác động nặng nề nhất từ hệ thống thuế quan quy mô lớn do Tổng thống Donald Trump công bố năm ngoái, vốn nhắm vào hàng hóa nhập khẩu từ hầu hết các quốc gia trên thế giới.
Lúc đó, ông Trump tuyên bố rằng mình có quyền áp đặt thuế quan dựa trên Đạo luật về Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA)—một đạo luật được ban hành năm 1977 nhằm giải quyết các tình huống khẩn cấp của đất nước. Chỉ những khoản thuế được biện minh theo đạo luật này—gồm các mức thuế “đối ứng” được áp dụng hồi tháng 4 năm ngoái, cùng các khoản thuế đánh vào hàng hóa từ Trung Quốc, Mexico và Canada liên quan đến dòng chảy fentanyl vào Mỹ—mới chịu tác động của phán quyết nói trên.
Các doanh nghiệp đã bắt đầu nộp đơn yêu cầu hoàn thuế.
Hơn 3.000 doanh nghiệp, trong đó có những công ty nổi tiếng như FedEx, Costco, Skechers, Revlon, Toyota và Nintendo of America, đã đệ đơn kiện chính quyền Trump với hy vọng được hoàn lại tiền thuế; đây là một dấu hiệu cho thấy niềm tin của họ vào tính bất hợp pháp của chính sách thuế quan này.
Aaron Powell, Giám đốc điều hành của Bunch Bikes, một doanh nghiệp nhỏ, đã chuẩn bị sẵn sàng các tài liệu để tải lên cổng thông tin hoàn thuế của chính phủ từ nhiều tuần trước, với hy vọng sớm nộp đơn yêu cầu hoàn lại khoản tiền mà ông ước tính lên tới khoảng 120.000 Mỹ kim.
“Ngay khi tin tức đó được công bố, tôi đã theo dõi rất sát sao thông tin cập nhật và nắm rõ chính xác những việc cần làm; nhờ đó, tôi đã sẵn sàng hành động ngay hôm nay, ngay khi cổng thông tin chính thức mở cửa tiếp nhận hồ sơ“, ông chia sẻ với tạp chí TIME. Mặc dù biết rằng một số chủ doanh nghiệp nhỏ khác đã gặp lỗi kỹ thuật trên cổng thông tin do lượng truy cập quá tải, ông Powell cho biết bản thân đã nộp đơn yêu cầu hoàn thuế thành công chỉ bằng một bảng tính duy nhất trong vòng chưa đầy 1 phút kể từ khi trang web bắt đầu hoạt động.
Ông Powell cho biết, doanh nghiệp của ông chuyên nhập khẩu linh kiện xe đạp; do đó, các mức thuế đã gây ra tác động mang tính “sống còn” đối với hoạt động kinh doanh của ông, dẫn đến khoản lỗ ròng hơn 200.000 Mỹ kim trong năm 2025 và buộc ông phải tìm kiếm thêm các nhà đầu tư mới để có thể duy trì hoạt động. Và mặc dù tin rằng khoản hoàn thuế sẽ mang lại sự hỗ trợ hữu ích, ông cho biết tác động của các mức thuế đối với công việc kinh doanh của mình vẫn chưa hề chấm dứt.
Sau phán quyết của Tối cao Pháp viện, hồi tháng 2, ông Trump đã áp đặt mức thuế mới 10% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, đạo luật cho phép Tổng thống áp đặt mức thuế lên tới 15% trong thời hạn 150 ngày. Đến tháng 3, Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer cũng đưa các mức thuế theo Mục 301 vào diện xem xét, nhằm vào các hành vi thương mại mang tính “phân biệt đối xử” hoặc “không công bằng” từ phía các đối tác thương mại.
Ông chia sẻ: “Hiện chúng tôi đang phải đối mặt với các mức thuế theo Mục 122, các khoản thuế vừa mới có hiệu lực và sẽ hết hạn vào tháng 7 tới. Dự kiến, chúng sẽ được thay thế bằng các mức thuế mới theo Mục 301, với mức thuế suất là bao nhiêu và áp dụng đối với những nước nào thì chẳng ai có thể biết trước được. Chưa kể đến việc, do tình hình chiến sự đang diễn ra, toàn bộ chi phí vận chuyển của chúng tôi đã tăng vọt vì giá dầu leo thang“.
Sarah Wells, Giám đốc Điều hành của Sarah Wells Bags — một doanh nghiệp nhỏ chuyên sản xuất trang phục dành cho các bà mẹ sau khi sinh và đang trong giai đoạn nuôi con bằng sữa mẹ — cho biết bà đã nộp đơn yêu cầu hoàn thuế chỉ trong vòng 2 phút kể từ khi cổng thông tin trực tuyến chính thức mở cửa vào sáng nay. Bà ước tính doanh số bán hàng của mình sẽ sụt giảm khoảng 500.000 Mỹ kim trong năm 2025 do các vấn đề về nguồn cung liên quan đến thuế quan; đổi lại, bà kỳ vọng sẽ nhận lại được khoản tiền hoàn thuế trị giá 20.000 Mỹ kim, cộng thêm tiền lãi, một khoản tiền mà theo bà là “vô cùng ý nghĩa”.
Tuy nhiên, bà cũng bày tỏ sự lo ngại về những khó khăn chồng chất sắp tới do các mức thuế bổ sung khác mà ông Trump đã áp đặt.
Bà nói: “Tình hình hiện tại vẫn còn hỗn loạn. Tôi sẽ chỉ thực sự tin vào điều này khi tận mắt chứng kiến—tức là khi khoản tiền hoàn thuế đó đã thật sự nằm trong tài khoản ngân hàng của tôi. Và ngay cả khi nhận được tiền, rất có thể tôi sẽ lại phải chuyển trả ngay chính khoản tiền đó để nộp cho các mức thuế mới mà họ vừa ban hành“.
Mặc dù đánh giá cao cơ hội được hoàn thuế, bà Wells cho rằng khoản tiền này chẳng giúp ích gì cho việc “tuyển dụng lại lao động Mỹ”, điều mà bà đang rất muốn thực hiện sau khi buộc phải cắt giảm nhân sự hồi năm ngoái.
Cả bà Wells và ông Powell đều là thành viên của nhóm “We Pay the Tariffs” (Chúng tôi là những người trả tiền thuế), một nhóm tập hợp hơn 1.000 doanh nghiệp nhỏ, đã cùng nhau lên tiếng phản đối các chính sách thuế quan do ông Trump áp đặt.
Những ai đủ điều kiện để được hoàn thuế?
Việc hoàn thuế không diễn ra một cách tự động đối với các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng trong năm vừa qua. Thay vào đó, các doanh nghiệp và nhà nhập khẩu cần gửi yêu cầu hoàn thuế thông qua cổng thông tin trực tuyến để được xử lý.
Ông Powell cho biết, quy trình này vô cùng đơn giản; tất cả những gì ông cần tải lên chỉ là một bảng tính đơn giản gồm một cột, trong đó liệt kê các số tờ khai nhập khẩu đã bị áp dụng thuế quan theo Đạo luật IEEPA.
Theo hướng dẫn của liên bang, hệ thống hoàn thuế ban đầu sẽ tập trung vào giai đoạn chi trả đầu tiên, giới hạn ở “một số tờ khai chưa được thanh khoản và một số tờ khai trong vòng 80 ngày kể từ khi thanh khoản“. Sau khi các yêu cầu hoàn thuế được phê duyệt, có thể sẽ mất từ 60 đến 90 ngày để khoản tiền hoàn lại được chuyển đến tay nhà nhập khẩu.
Theo các hồ sơ tòa án được nộp hồi tuần trước, hệ thống này có khả năng xử lý khoảng 63% số hồ sơ nhập khẩu bị ảnh hưởng. Sau đó, hệ thống hoàn thuế mới, gọi là Hệ thống Quản lý và Xử lý Hồ sơ Nhập khẩu Hợp nhất (CAPE), sẽ có thể hoàn trả các khoản thuế quan cũ hơn, vốn đã được quyết toán.
Các khoản hoàn thuế sẽ được chi trả thông qua mạng; đây là chính sách mà Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) áp dụng kể từ đầu tháng 2.
Người tiêu dùng có nhận được tiền hoàn thuế?
Ngoài các nhà nhập khẩu Mỹ, người tiêu dùng ở Mỹ cũng chịu ảnh hưởng nặng nề bởi tình trạng giá cả leo thang và các vấn đề về chuỗi cung ứng do chính sách thuế quan dưới thời Tổng thống Trump gây ra.
Một nghiên cứu do Viện Kiel, một viện nghiên cứu kinh tế độc lập có trụ sở tại Đức, công bố hồi tháng 1 năm nay đã chỉ ra rằng, 96% gánh nặng thuế quan được chuyển dịch sang người tiêu dùng ở Mỹ.
Nghiên cứu này kết luận: “Dù là thông qua việc tăng giá hàng hóa nhập khẩu, tăng giá các mặt hàng sản xuất trong nước có sử dụng nguyên liệu đầu vào nhập khẩu, hay việc sụt giảm về số lượng và sự đa dạng của các sản phẩm, thì chính các hộ gia đình Mỹ mới là những người phải gánh chịu chi phí thuế quan này”.
Theo Ủy ban Kinh tế Liên hợp của Quốc hội, mỗi gia đình Mỹ đã phải chi trả thêm hơn 1700 Mỹ kim cho các khoản chi phí liên quan đến thuế quan.
Tuy nhiên, rất ít khả năng người tiêu dùng sẽ nhận được khoản bồi hoàn nào cho những đợt tăng giá đã diễn ra trong suốt một năm qua.
Người tiêu dùng không thể tự nộp đơn yêu cầu hoàn thuế. Một số doanh nghiệp, chẳng hạn như gã khổng lồ ngành vận chuyển FedEx, cho biết, họ sẽ nỗ lực chuyển trả khoản tiền hoàn thuế nhận được cho chính những khách hàng đã trực tiếp gánh chịu các khoản phí đó ngay từ đầu. Trong khi đó, một số doanh nghiệp khác lại tuyên bố họ sẽ lựa chọn phương án giảm giá bán cho người tiêu dùng thay vì hoàn tiền trực tiếp.
“Giống như những gì chúng tôi đã thực hiện trong quá khứ, khi các thách thức pháp lý được giải quyết và các khoản phí đã chuyển dịch sang thành viên của chúng tôi dưới một hình thức nào đó được hoàn lại, cam kết của chúng tôi là sẽ tìm ra phương thức tối ưu nhất để hoàn trả giá trị này cho các thành viên thông qua việc giảm giá bán và mang lại những giá trị thiết thực hơn”, ông Ron Vachris, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Costco, phát biểu trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh diễn ra hồi tháng Ba.
No comments:
Post a Comment