Bộ não của lãnh đạo đảng Cộng hòa không muốn hiểu về chăm sóc sức khỏe
Tác giả: Paul Krugman
Dương Lệ Chi biên dịch
13-11-2025
Tiengdan
Suốt 15 năm qua, chúng ta đã nghe những lời dối trá và xuyên tạc tương tự
Có gần 150 triệu căn nhà ở Mỹ. Hầu hết các ngôi nhà đều được bảo hiểm, và hầu hết các công ty bảo hiểm nhà đều chi trả cho các thiệt hại do hỏa hoạn. Tuy nhiên, trong một năm bình thường, chưa đến 400.000 vụ cháy nhà. Ngay cả khi chúng ta tính đến việc một số chủ nhà không có bảo hiểm và một số hợp đồng bảo hiểm không chi trả cho thiệt hại do hỏa hoạn, thì đa số chủ nhà vẫn đang trả tiền cho bảo hiểm hỏa hoạn mà họ sẽ không bao giờ sử dụng.
Rõ ràng, đây là một sự lãng phí tiền bạc khổng lồ, một số tiền lớn tặng cho ngành bảo hiểm.
OK, có lẽ hầu như chẳng ai tin điều đó. Mặc dù nhà của quý vị khó có khả năng bị thiêu rụi, nhưng việc mất nhà do hỏa hoạn sẽ là một cú sốc tài chính nặng nề nếu quý vị không có bảo hiểm. Do vậy, tất cả chúng ta đều mua bảo hiểm để bảo vệ bản thân trước thảm họa. Tất cả các khoản vay của Fannie Mae và Freddie Mac [để mua nhà] đều bắt buộc phải mua bảo hiểm nhà.
Bảo hiểm y tế hoạt động cùng một nguyên tắc. Nếu không có bảo hiểm y tế, quý vị có nguy cơ gặp phải một cú sốc tài chính thảm khốc nếu bị bệnh và phải nhập viện. Hơn nữa, ngay cả khi quý vị không cần nhập viện, quý vị vẫn có khả năng tránh việc kiểm tra sức khỏe định kỳ và chăm sóc phòng ngừa, do đó làm tăng khả năng quý vị thật sự bị khủng hoảng sức khỏe và thậm chí mất mạng.
Vậy mà, màn kịch đóng cửa chính phủ một lần nữa lại cho thấy rõ ràng rằng Đảng Cộng hòa, từ Donald Trump trở xuống, đều không muốn hiểu điểm cơ bản này. Hoặc nếu họ hiểu và nói ra điều đó trước công chúng, như [dân biểu Đảng Cộng hòa] Marjorie Taylor Greene đã nói ra như thế, họ sẽ trở thành kẻ bị ruồng bỏ trong đảng. Nhưng hầu hết mọi người lại thích hành động như dân biểu Cộng hòa bất hạnh và có lẽ đã phải chịu số phận như dân biểu Mike Lawler của New York, và đổ lỗi cho đảng Dân chủ vì đã đưa vấn đề này lên trang nhất của báo chí.
Nhưng thực tế là Đảng Cộng hòa đã trình bày sai lệch về cách hoạt động của bảo hiểm y tế kể từ khi Obamacare lần đầu tiên được đề xuất vào năm 2009 là minh chứng cho sự tàn nhẫn và cố tình thiếu hiểu biết của họ. Ví dụ, trong bài phát biểu mở màn chống lại yêu cầu của Đảng Dân chủ về việc tiếp tục trợ cấp theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp túi tiền (ACA), Trump đã chỉ trích “các công ty bảo hiểm hút tiền”, cho rằng các khoản trợ cấp nên được chuyển trực tiếp cho người nộp thuế để người Mỹ có thể “CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỦA CHÍNH MÌNH, TỐT HƠN NHIỀU” – tức là yêu cầu họ phải tự trả tiền cho bác sĩ và bệnh viện:
“Tôi đề nghị với các Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa rằng hàng trăm tỷ đô la hiện đang được gửi đến các công ty bảo hiểm hút tiền, để cứu vãn hệ thống chăm sóc sức khỏe kém cỏi do ObamaCare cung cấp, HÃY GỬI TRỰC TIẾP ĐẾN NGƯỜI DÂN ĐỂ HỌ CÓ THỂ TỰ MUA BẢO HIỂM CHO CHÍNH HỌ, BẢO HIỂM TỐT HƠN NHIỀU, và vẫn còn dư tiền. Nói cách khác, hãy lấy từ các công ty bảo hiểm LỚN, TỆ HẠI, đưa cho người dân, và chấm dứt, tính trên mỗi đô la chi tiêu, ObamaCare là hệ thống chăm sóc sức khỏe tệ hại nhất trên thế giới. Chủ đề khác không liên quan, chúng ta vẫn phải chấm dứt Filibuster!”
Như tôi giải thích ở trên, điều này sẽ không hiệu quả vì cùng lý do mà chủ nhà cần bảo hiểm hỏa hoạn: Có một rủi ro nhỏ là quý vị có thể phải đối mặt với chi phí rất cao, và quý vị cần được bảo vệ trong trường hợp đó. Ngoài ra, việc không có bảo hiểm có thể khiến quý vị ốm yếu hơn, do đó có nhiều khả năng phải chịu chi phí y tế cao hơn trong tương lai và chất lượng cuộc sống giảm sút.
Bất kỳ năm nào, hầu hết mọi người đều phải đối mặt với chi phí chăm sóc sức khỏe ở mức thấp hoặc vừa phải, nhưng một số ít người phải đối mặt với những hóa đơn khổng lồ. Dưới đây là bảng chi tiêu y tế năm 2022:
Một nửa dân số gần như không chi tiêu gì cho chăm sóc sức khỏe, trong khi 5% dân số chiếm một nửa chi tiêu, và 1% dân số chiếm hơn 1/5 chi tiêu. Chi tiêu trung bình trong nhóm 5% giàu nhất là hơn 67.000 đô la; trong nhóm 1% giàu nhất là hơn 147.000 đô la. Hơn nữa, những người mắc các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng thường phải chi trả những khoản tiền lớn trong nhiều năm.
Chỉ những người rất giàu — thậm chí không phải 1%, mà là 0,1% — mới có thể đủ khả năng chi trả các chi phí y tế cao. Vì vậy, hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại phụ thuộc vào bảo hiểm để chi trả những hóa đơn thật lớn. Ngoài ra, việc có bảo hiểm y tế cũng được chứng minh là giúp mọi người khỏe mạnh hơn nói chung, vì họ ít có khả năng bỏ qua việc chăm sóc sức khỏe thường xuyên.
Và ngay cả khi quý vị phẫn nộ với “các công ty bảo hiểm hút tiền”, như lời của Trump cho là vậy, thì việc yêu cầu mọi người tự trả chi phí y tế của họ là một chính sách hoàn toàn sai lầm, vì hai lý do. Thứ nhất, một khoản chi phí chăm sóc sức khỏe lớn phát sinh bởi những người cần được chăm sóc khẩn cấp ngay lập tức và do đó không thể tự mua sắm dịch vụ chăm sóc y tế. Nói cách khác, tôi không thể tìm hiểu về bệnh viện và lựa chọn tiến trình điều trị cho mình khi đang nằm trên xe cứu thương, với một ống truyền tĩnh mạch cắm vào cánh tay. Thứ hai, y học là một lĩnh vực phức tạp và kỹ thuật, vượt quá khả năng hiểu biết của bất kỳ ai không được đào tạo về y khoa. Vì vậy, ý tưởng cho rằng chăm sóc y tế nên được coi như một sản phẩm thương mại để khách hàng am hiểu y khoa sử dụng, không chỉ ngớ ngẩn mà còn nguy hiểm.
Do vậy, chăm sóc sức khỏe do người tiêu dùng tự chi trả cho chính mình, điều mà Trump đang thúc đẩy, là một ý tưởng vô trách nhiệm và phá hoại, một chính sách thây ma mà Đảng Cộng hòa đã rao giảng suốt 15 năm qua mà không bao giờ thừa nhận những sai sót của nó. Hơn nữa, trong cơn sốt phá hoại Obamacare, Đảng Cộng hòa sẽ hồi sinh con quái vật đã làm khổ biết bao người Mỹ trước khi nó được thông qua: Các công ty bảo hiểm từ chối chăm sóc sức khỏe cho những người cần nhất và vấn đề khả năng chi trả.
Obamacare được thiết kế để giải quyết vấn đề của các công ty bảo hiểm tìm kiếm lợi nhuận, những công ty có động cơ mạnh mẽ để xác định những người thật sự cần chăm sóc sức khỏe và sau đó từ chối bảo hiểm cho họ. Trước Obamacare, các công ty bảo hiểm từ chối bảo hiểm cho những người Mỹ có bệnh nền hoặc tính phí bảo hiểm cao ngất ngưởng. Và khía cạnh này của Obamacare rất được ưa chuộng: Cử tri cho rằng điều quan trọng là các công ty bảo hiểm phải chi trả cho bệnh nhân với các bệnh lý đã có sẵn từ trước.
Một cách để giải quyết vấn đề “từ chối chăm sóc dựa trên các bệnh lý có sẵn từ trước” là bỏ qua các công ty bảo hiểm vì lợi nhuận và để chính phủ trực tiếp chi trả các hóa đơn y tế, như Medicare và Medicaid đã làm. Nhưng nếu chúng ta muốn duy trì một hệ thống bảo hiểm y tế tư nhân, chúng ta phải quản lý các công ty bảo hiểm để ngăn chặn sự phân biệt đối xử dựa trên tiền sử bệnh. Tuy nhiên, chỉ riêng điều đó thôi là chưa đủ. Chúng ta cũng phải bảo đảm rằng những người tương đối khỏe mạnh mua bảo hiểm y tế; bởi vì nếu họ không mua, chỉ những người bị bệnh hoặc có bệnh lý từ trước mới được bảo hiểm, buộc các công ty bảo hiểm phải tính phí bảo hiểm rất cao để trang trải chi phí.
Vì vậy, điều cần thiết để hệ thống bảo hiểm y tế tư nhân hoạt động hiệu quả là cả việc quản lý các công ty bảo hiểm và các chính sách giúp người khỏe mạnh có thể chi trả phí bảo hiểm thông qua các ưu đãi như tín dụng thuế đáng kể hoặc trợ cấp phí bảo hiểm.
Về cơ bản, đây chính là những gì Obamacare đang làm. Vậy mà trong 15 năm qua, Đảng Cộng hòa đã hứa hẹn rằng, bất cứ lúc nào, họ sẽ đưa ra một điều gì đó tốt hơn để thay thế nó. Nhiều năm trước, có thể tôi thừa nhận rằng điều này là do sự thiếu hiểu biết của Đảng Cộng hòa. Nhưng ngay cả khi [dân biểu Đảng Cộng hòa] Majorie Taylor Greene hiểu được điều này, tôi phải quy kết rằng đây là sự tàn nhẫn bẩm sinh và sự xuyên tạc cố ý [của các lãnh đạo Đảng Cộng hòa khác]. Như Jared Bernstein nói, Đảng Cộng hòa đã mất khả năng suy nghĩ về các chính sách giải quyết các vấn đề thực tế. Giờ đây, tất cả chỉ là sự thể hiện lòng trung thành với Lãnh tụ Kính yêu.
Tôi đoán rằng, cuộc khủng hoảng bảo hiểm y tế đang gia tăng sẽ gây tổn hại cho Đảng Cộng hòa và Trump về mặt chính trị. Và Đảng Dân chủ, những người dù có những sai sót nhưng vẫn hiểu rõ chính sách, nên không ngừng công khai việc Đảng Cộng hòa quyết tâm hủy hoại sức khỏe của người dân Mỹ.
______
Tác giả: Paul Krugman là giáo sư kinh tế người Mỹ và là thầy của các vị giáo sư kinh tế nổi tiếng như Richard Baldwin, Gordon Hanson, Matthew Slaughter… Giáo sư Krugman từng giảng dạy tại các trường đại học nổi tiếng ở Mỹ như Princeton University, MIT, Yale University… Ông từng nhận được các giải thưởng cao quý cho những đóng góp của mình vào nền kinh tế thế giới, trong đó có giải Nobel Kinh tế hồi năm 2008.
No comments:
Post a Comment