Bản hòa ước ký vội, vỡ nhanhTrần Quốc Sĩ
13-11-2025
Tiengdan
Chưa đầy hai tuần sau khi Trump hồ hởi khoe rằng, ông đã “mang hòa bình” đến Thái Lan và Campuchia, bản Hiệp định Hòa bình Kuala Lumpur do chính Trump đứng ra làm ‘chủ hôn’ đã rơi vào cảnh… thoi thóp.
Thứ Hai vừa rồi, quân đội Thái Lan bất ngờ tuyên bố đình chỉ lệnh ngừng bắn, tố cáo phía Campuchia lén gài thêm mìn trên khu biên giới còn tranh chấp. Bộ trưởng Quốc phòng Natthaphon Narkphanit xác nhận rằng, Bangkok đã tạm ngưng mọi cam kết, kể luôn chuyện trao trả 18 tù binh Campuchia.
Cuộc đụng độ đẫm máu năm ngày hồi cuối tháng Bảy, chết hàng chục người, là sự kiện mới nhất trong lịch sử [giao] tranh biên giới giữa hai nước, bắt đầu từ thời Pháp thuộc. Nó chỉ tạm lắng yên nhờ một màn “dàn xếp” mang thương hiệu Trump, hạ thuế để đánh đổi lấy ngừng bắn.
Ngày 26 tháng 10, Trump đáp xuống Kuala Lumpur, dự lễ ký giữa Thủ tướng Thái Anutin Charnvirakul và Thủ tướng Hun Manet của Campuchia. Trump khoe ầm rằng mình “đã cứu được hàng triệu sinh mạng”. Người trong nghề truyền thông nhìn vào thì biết ngay rằng nó chỉ là một hiệp ước đình chiến vá víu, cộng thêm tấm hình chụp để Trump sớm có tư thế ứng cử giải Nobel.
Không lạ khi chỉ ít hôm sau, Thái Lan loan báo rằng Campuchia đã phá thỏa thuận. Hai binh sĩ Thái giẫm phải mìn, một người cụt chân. Campuchia cãi liền, nói đó là mìn cũ còn sót lại từ nội chiến, chứ đâu ai dại gì gài mìn mới ngay trong lúc đang bị giám sát.
Bộ Ngoại giao Campuchia nói là có “quan ngại sâu sắc” trước việc Thái đình chỉ hiệp ước, một hiệp ước từng buộc hai bên phải rút vũ khí hạng nặng ra khỏi vùng biên và trao trả tù binh.
Giới phân tích khỏi cần hội ý cũng cho rằng hòa bình lần này gãy ngay từ lúc mới chào đời. Paul Chambers, chuyên gia quân sự Thái, nhận xét một cách không quanh co: “Lệnh ngừng bắn này vốn đã rạn từ trong trứng nước. Nó đang tan rã nhanh, và một cuộc xung đột âm ỉ có thể bùng lên bất cứ lúc nào”.
Trong lúc đó, chủ nghĩa dân tộc đang bùng lên ở cả hai bên. Nhiều người Thái vẫn tức tối vì có cảm giác bị Washington ép ký ngừng bắn bằng lá bài hù tăng thuế. Họ lại càng khó chịu khi thấy Mỹ và Trung Quốc dường như nghiêng về phía Phnom Penh.
Sau cuộc đụng độ mùa hè, Thái Lan và Campuchia đều được Mỹ giảm thuế xuống 19%, chỉ bằng nửa mức phạt đe dọa ban đầu. Campuchia còn nhanh tay ký trọn gói thương mại với Mỹ, trong khi Thái Lan mới dừng ở khoảng thỏa thuận, đánh đổi lại bằng lời hứa mở cửa cho Mỹ mua đất hiếm.
Giới quan sát nói hiệp ước Kuala Lumpur thực chất chỉ là một thỏa thuận được ký vội, không đụng đến vấn đề gốc rễ là đường biên giới chồng chéo từ thời thuộc địa và nghi kỵ truyền kiếp giữa hai nước láng giềng.
Bây giờ mọi người muốn xem Mỹ sẽ làm gì.
Trump có chơi lại con bài tăng thuế không? Khó nói. Ở Thái Lan, người ta xem chuyện này như vấn đề chủ quyền, mà đã đụng tới chủ quyền, thì đòn đánh kinh tế nhiều khi chẳng ăn thua.
Ngoại trưởng Thái Sihasak Phuangketkeow cho biết, Bangkok sẽ tường trình với Mỹ và Malaysia, hai nước điều phối tiến trình ngừng bắn.
“Những điều phía Campuchia nói chưa đủ. Cần xem lập trường thật của họ từ đây trở đi sẽ ra sao”, ông [Phuangketkeow] nói.
No comments:
Post a Comment